Biệt thự sát sông dạy tôi bài học về sàn gỗ ít ai dạy
Hôm bàn giao nhà, ông chủ căn biệt thự không hề ngắm nghía bộ nội thất nhập khẩu. Ông ấy chỉ bỏ giày ra đi bộ trên mặt sàn, rồi đột nhiên ngồi bệt và sờ mó một góc tường cạnh cửa sổ. Tôi đứng đó, không hiểu gì, cho tới lúc ông mới thốt ra một câu khiến tôi phải suy nghĩ lại toàn bộ cách mình làm việc. Câu nói đó đơn giản nhưng nó ám ảnh tôi đến tận bây giờ: “Cậu thấy không, sàn gỗ đang khó thở”. Từ dự án này, tôi ngộ ra rằng trong quá trình thiết kế thi công biệt thự điều quan trọng nhất không phải là sang trọng hay đắt tiền, mà nằm ở những chi tiết kỹ thuật rất nhỏ.
Tôi từng tự hào vì thi công nhanh hơn tiến độ
Nói thật tình, tôi vốn là kẻ rất coi trọng vấn đề thời gian thi công. Khi nhận dự án biệt thự ven sông 500m2 này, tôi cam kết với khách hoàn thành sớm hơn 3 tháng so với kế hoạch. Vì cái hẹn đó tôi hối anh em thợ làm ngày làm đêm. thi công nội thất biệt thự tân cổ điển còn nhớ rất rõ, thời điểm dán sàn gỗ trùng vào đúng những ngày nồm ẩm. Cây máy đo độ ẩm của tôi hiển thị mức 29 phần trăm trong khi chuẩn để lắp sàn là tối đa 12%. Vậy mà tôi vẫn hạ lệnh cho anh em trải hơn 300m2 sàn gỗ công nghiệp cao cấp nhập khẩu. Hậu quả là mới hơn sáu tháng sau, khi cái nồm ẩm của miền Bắc quay trở lại, mặt sàn bắt đầu cong vênh, mấy chỗ nối gạch nứt toác ra, phồng rộp lên từng mảng. Nói thẳng là, nhìn mặt sàn lúc đó muốn khóc, nó như một tấm bản đồ địa hình vậy, lồi lõm chỗ cao chỗ thấp.
Vị chủ tịch đã dành 2 giờ chỉ để ngồi nhìn cách tôi thi công
Khác hẳn với những khách hàng khác hay đến thăm công trường vài lần cho có, ông chủ tịch tập đoàn kia dành gần 2 tiếng đồng hồ ngồi im trên bậc tam cấp quan sát anh em thợ của tôi làm việc. Lúc đó tôi nghĩ ông ấy xem cho vui. Nhưng không, ông ấy chỉ ra một loạt lỗi mà chính tôi cũng không để ý. Ông ấy hỏi tôi về khe co giãn – tôi trả lời là 8mm, ông lắc đầu và nói ở khu vực cạnh sông, độ ẩm cao như thế này, phải là 12mm. Sau đó ông nhờ thợ bóc một lớp xốp lót lên và chỉ ra rằng lớp chống ẩm của tôi chỉ dán bằng băng keo thường. Ông ấy nói với tôi bằng giọng trầm ngâm: ở Việt Nam mình, người ta làm sàn gỗ chỉ để cho xong chuyện, chứ ít ai nghĩ rằng ngôi nhà và sàn gỗ cũng cần được “thở”, nhất là một căn nhà nằm cạnh dòng sông như thế này. So với tiêu chuẩn châu Âu, cách thi công của tôi lúc đó chỉ đạt 50% yêu cầu kỹ thuật.
Sàn gỗ của biệt thự ven sông khác sàn gỗ trong trung tâm thương mại ở cả ngàn chi tiết đó
Từ hôm đó, tôi bắt đầu học lại từ đầu kỹ thuật làm sàn cho những ngôi nhà cạnh sông. Khác biệt lớn nhất là độ ẩm. Một căn biệt thự ở nội đô độ ẩm trung bình chỉ khoảng 60-65%, nhưng với ngôi nhà nằm ngay cạnh sông, con số này lúc nào cũng trên 80%. Nước ngầm dâng theo mùa cũng là một vấn đề. Vì vậy, khi làm móng và đổ bê tông sàn, tôi đã phải trải thêm một lớp chống thấm gốc polymer dày 4mm, chứ không thể chỉ quét sika hạng thường như hồi tôi làm cho trung tâm thương mại. Hệ thống hút ẩm trung tâm của căn nhà được tôi đặt âm trong tường, rồi đấu dây ra các lỗ thông hơi dưới chân tường. Quy trình bảo quản gỗ cũng phải thay đổi: gỗ nhập về phải nằm trong phòng máy lạnh tối thiểu 7 ngày để độ ẩm trong gỗ được cân bằng với không khí trong nhà. Còn loại keo dán tôi dùng buộc phải là loại keo chống nước chuyên dụng cho sàn, giá mắc gấp ba lần keo dán sàn thông thường nhưng bù lại sàn nhà bền hơn hẳn. Có một lần tôi hỏi ông chủ tịch làm sao ông biết những điều này. Ông cười và nói rằng hồi trẻ ông từng phá sản chỉ vì làm sàn gỗ cho một tòa nhà ven biển ở Singapore. Nghe tới đó tôi cứng người.
Cái giá phải trả cho một sàn nhà không thể phẳng hoàn hảo
Cuối cùng thì đội của tôi buộc phải tháo bỏ tất cả phần sàn gỗ ở phòng khách lẫn hai phòng ngủ chính để làm lại từ đầu. Riêng tiền phát sinh cho đợt làm lại này tốn gần 400 triệu đồng, chưa kể thời gian kéo dài thêm 3 tháng. Tôi đã phải cúi đầu xin lỗi vị chủ tịch không còn gì để nói, nhưng thứ làm tôi day dứt nhất chẳng phải món tiền kia mà là cái tôi quá lớn của một kỹ sư đã có 15 năm kinh nghiệm. Tôi đã từng nghĩ sàn đẹp là sàn phẳng không một gợn, không một tiếng kêu, không một vết nứt. Nhưng tôi sai quá rồi. Một sàn gỗ tốt, đúng chuẩn, vẫn chấp nhận độ phồng rất nhẹ khi thời tiết thay đổi, đó là dấu hiệu cho thấy gỗ đang thở, còn hơn là kiểu sàn chết, cứng đơ như gỗ đá. Bây giờ, sau hơn 30 dự án biệt thự, tôi luôn nhắc nhở anh em thợ rằng hãy tôn trọng quy luật tự nhiên của vật liệu, đừng bao giờ bắt nó phải hy sinh vì tiến độ thi công. Nếu bạn đang có dự định làm nhà, làm biệt thự cho gia đình, thì tôi chỉ muốn khuyên bạn một điều: hãy bỏ thời gian ra mà tìm hiểu thật kỹ về vật liệu và khí hậu nơi bạn sống, trước khi quyết định giao nhà cho bất kỳ ai. Bạn đã bao giờ tự hỏi, sàn nhà của mình đang thở hay đang chết