Tôi từng ghét nghe chủ nhà nói câu này, đến khi tự trải nghiệm xây nhà thì tôi vỡ lẽ
Cuối năm 2023, xong căn biệt thự 250m2 của gia đình tôi ở Hòa Xuân. Tôi giật mình nhận ra mình đã đánh giá khách hàng sai lầm trong suốt 9 năm làm nghề. Nhất là khi họ cứ đòi thay đổi thiết kế giữa chừng, hay hỏi những điều tôi nghĩ là hiển nhiên. Tôi hay gật đầu trong khi thầm nghĩ 'khách này phiền'. Giờ tôi hiểu vì sao họ làm vậy. nội thất biệt thự cao cấp bắt tay vào #keyword#, điều đầu tiên tôi học được là không có bản vẽ nào bù đắp được cảm giác đứng giữa công trường. Bài viết này tôi viết ra để kể lại cho những ai theo nghề thiết kế hoặc sắp xây nhà.
Cái đêm tôi mất ngủ vì màu sơn phòng ngủ của con gái
Khi tự làm chủ nhà, tôi hiểu rõ nỗi sợ hãi khi phải chọn từng viên gạch, từng màu sơn. Con gái tôi năm nay lên 6, con bé nhất quyết đòi một căn phòng màu hồng pastel. Tôi đã đổi màu sơn 3 lần trong vòng 2 tuần. Lần đầu sơn màu hồng đào, nhìn ngả cam quá, lần hai chuyển sang hồng phấn nhưng lại quá nhạt, lần cuối tôi pha màu riêng mới ưng. Tôi từng bảo khách hàng sao mà chậm hiểu, nhưng giờ tôi hiểu họ chỉ sợ hối tiếc. Tôi nhớ có lần đứng ở showroom nội thất suốt 40 phút chỉ để so sánh hai mẫu tủ bếp, khác nhau ở phần cánh tủ. Bà xã tôi đứng đó, cuối cùng phải hỏi sao anh kỹ thế. Tôi đành cười trừ, vì tôi sắp bỏ ra 80 triệu cho một món nội thất, mà không có ai chịu trách nhiệm thay mình. Áp lực kiểu đó, chủ nhà nào cũng phải nếm. Do đó tôi học cách nhẫn nại hơn với từng câu hỏi của khách. Đôi khi họ lặp đi lặp lại một câu hỏi, nhưng đó là cách họ trấn an bản thân.
Khi bản vẽ thiết kế không bao giờ giống nhà thực tế
Tôi nhớ hồi mới ra nghề, mình hay hứa với khách 'đúng y như hình'. Nhưng sau khi tự xây nhà, tôi thấy câu nói đó sai bét. Bản vẽ 3D luôn lung linh ánh sáng, còn ngoài công trường toàn bê tông với cốt thép. Lúc nhà thô xong xuôi, khách nào cũng sốc vì nó chẳng giống chút nào với hình ảnh họ từng thấy. Tôi học được một điều sau lần tự làm nhà: tuyệt đối không hứa suông. Thay vì vậy, tôi kể cho khách nghe câu chuyện, ví dụ như 'chỗ này lát gạch xong sẽ thấp xuống 5cm', chứ không phải kiểu 'chuẩn đẹp, khỏi lo'. Tôi còn dùng cả ảnh render ghép vào phông nền thật, để khách nhìn thấy mảng sáng tự nhiên buổi sáng sẽ đổ vào phòng khách như thế nào. Tôi nhớ dự án biệt thự 450m2 ở ven biển mà tôi thực hiện sau khi đổi cách làm việc. Ông chủ là doanh nhân ngoài 50, ông cứ hỏi đi hỏi lại vì sao trần phòng khách lại cao hơn 30cm. Tôi bèn vẽ sơ đồ mặt cắt và chỉ ra chỗ đặt máy lạnh âm trần, cho ông thấy đường gió lưu thông ra sao. Cuối cùng ông hài lòng vì chưa có ai chịu giải thích cặn kẽ như vậy. Tôi hiểu ra rằng khách chẳng hề khó tính, họ chỉ thiếu thông tin thôi.
Chiếc kệ TV 120 triệu và câu hỏi mà tôi từng chê ngớ ngẩn
Hồi làm dự án cho một gia đình trẻ ở Đà Nẵng, họ có một câu hỏi khiến tôi phì cười trong bụng: 'Kệ TV này lau chùi có dễ không? Con tôi suốt ngày nghịch bẩn'. Tôi cười trong lòng, nghĩ bụng 'lại một câu hỏi ngớ ngẩn'. Tôi trả lời qua loa cho xong, bảo 'loại này chùi là sạch ngay'. Cho đến khi con bé nhà tôi dùng bút màu vẽ lên tường, bằng màu sơn trứng muỗi phòng khách, tôi chợt hiểu vì sao cô ấy lại hỏi vậy. Dù đã lau sạch, vết bút màu vẫn hằn vết mờ mà tôi nhìn là thấy khó chịu. Tôi đã thay đổi cách tư vấn thi công: trước khi quyết định vật liệu, tôi hỏi khách mấy câu 'đời thường'. Chẳng hạn như nhà có con nhỏ hay không, con mấy tuổi, có hay vẽ lên tường, chó mèo có được phép leo sofa không. Mấy câu hỏi kiểu này giúp tôi né được cả đống rắc rối sau này. Tôi còn soạn sẵn một danh sách câu hỏi cho khách tự trả lời trước khi chọn màu sơn hay chất liệu gỗ. Không ít chủ nhà đùa rằng 'anh hỏi còn kỹ hơn cả mẹ vợ', nhưng ai nấy đều cảm thấy an tâm rõ rệt.
Bây giờ tôi ngồi nghe khách nói chuyện một tiếng trước khi mở bản vẽ
Cách tôi làm việc giờ khác trước một trời một vực. Ngày trước tôi hay mở máy tính, khoe ngay bản vẽ 3D, nói về phong cách và vật liệu. Bây giờ tôi làm ngược lại: tôi bắt đầu cuộc gặp bằng việc lắng nghe khách kể chuyện một tiếng. Tôi hỏi họ thường thức dậy lúc mấy giờ, uống cà phê ở đâu trong nhà, bữa tối có ai hay đến chơi không. Nghe có vẻ linh tinh, nhưng tôi cần từng chi tiết ấy để thiết kế cho đúng nếp sống. Một ví dụ điển hình là dự án biệt thự 370m2 gần sông Hàn. Hai vợ chồng chủ nhà cãi nhau suốt về phòng thờ: ông chồng thích tầng 3, bà vợ lại muốn tầng 1. Nếu làm như trước, tôi sẽ tự chọn một phương án và tìm cách thuyết phục. Nhưng lần này tôi ngồi nghe cả hai kể chuyện thờ cúng của gia đình, nghe bà giải thích vì sao bà muốn phòng thờ gần bếp, nghe ông nói về việc ông hay ngồi uống trà ở ban công tầng 3. Cuối cùng tôi đề xuất làm hai không gian thờ riêng biệt: một phòng thờ chính ở tầng 3, một ban thờ nhỏ ở khu bếp. Cả hai đều nhất trí ngay lập tức, không phải vì tôi giỏi thuyết phục, mà vì tôi đã hiểu câu chuyện của họ. Làm nghề thiết kế thi công biệt thự đâu chỉ xoay quanh bản vẽ và vật liệu, mà còn là chuyện đọc người. Nếu bạn sắp xây nhà, hãy tìm một kiến trúc sư chịu ngồi nghe bạn kể chuyện trước khi mở bản vẽ. Nếu bạn đang làm thiết kế, tôi muốn nói thế này: hãy thử một lần đứng ở vị trí chủ nhà, bạn sẽ thấy thế giới quan thay đổi. Với bạn thì sao, bạn đã từng bực mình vì khách hỏi lắm chuyện chưa?